عثمان بود ، پيش نرفتند و على برخاست و او را حد زد . سپس عثمان او را بر سر زكاتهاى كلب و بلقين [ 1 ] فرستاد . عثمان در سال 27 مردم را بفرماندهى عبد الله بن سعد بن ابى سرح بجنگ آفريقا فرستاد . [ 2 ] عبد الله با جرجيس كه لشكرى عظيم داشت ، برخورد كرد و او را باسلام يا جزيه دادن دعوت نمود ليكن زير بار نرفت و خداى آن گروه را درهم شكست . پس جرجيس خواستار صلح شد و عبد الله نپذيرفت و او را شكست دادند تا به شهر سبيطله رفت و جنگ به سختى كشيد تا آنكه جرجيس كشته شد و غنيمتها فراوان گشت و به دو ميليون و پانصد و بيست هزار دينار رسيد ، و بعضى روايت كرده‌اند كه عثمان دخترش را به مروان بن حكم تزويج كرد و يك پنجم اين مال را به دو بخشيد ، و عبد الله بن سعد بن ابى سرح عبد الله بن زبير را با مژده فتح نزد عثمان فرستاد و او بيست شب راه پيمود تا به مدينه رسيد و عثمان را مژده داد ، عثمان بمنبر برآمد و مردم را بدان خبر داد . عبد الله بن سعد لشكرى را به سرزمين نوبه فرستاد ، پس از او خواستار متاركه و صلح شدند كه در هر سال سيصد برده بدهند و برابر آن خوار و بار و نوشيدنى نزد ايشان بفرستد . پس پيشنهادشان را به عثمان نوشت و آن را از ايشان پذيرفت . [ 3 ] و معاوية بن ابى سفيان قبرس را گشود [ 4 ] و در اين سال عثمان خانه خود را ساخت و زوراء [ 5 ] را بنا نهاد و در سال 29 مسجد پيامبر خدا را وسعت داد و سنگ آن از بطن نخل [ 6 ] آورده شد و در ستونهاى آن قلع به كار برد و درازى آن را صد و شصت ذراع و پهناى آن را صد

--> [ 1 ] اصل بلقين ، بنو القين است ( قاموس ) . [ 2 ] ل ، ص 191 ، فتوح البلدان ص 227 . [ 3 ] فتوح البلدان ص 238 . [ 4 ] فتوح البلدان ص 157 . [ 5 ] سراى عثمان بن عفان ( مراصد الاطلاع . قاموس ) . [ 6 ] قريه اى نزديك مدينه بر راه بصره ( مراصد ) .